Şeker Hastalığında Beslenme

Halk Dilinde şeker hastalığı diye bilinen diabetes mellitus, pankreastan salgılanarak kan şekerinin kullanımını düzenleyen insülin hormonu salgısının tamamen veya kısmen yetersizliği veya eksikliği sonucunda meydana gelen kan şekeri yüksekliği ile sonuçlanan bir hastalıktır. Şeker hastalığı toplumumuzda oldukça yaygın olmakla beraber tip 1 şeker hastalığı ve tip 2 şeker hastalığı olarak çeşitlendirilir. Tip 1 şeker hastalığı pankreasın zedelenmesi ya da total kaybına bağlı olarak gelişen sürekli olarak insülin eksikliğidir.  Tip 1 şeker hastalığı insüline bağlıdır. Tip 2 şeker hastalığı ise fazla kilo ve obezite ile gelişen insülin direnci ve insülinin eksikliği sonucunda oluşur.

Şeker hastalığının ilerlememesi ve tedavisi için beslenmenin düzenlenmesi şarttır. Şeker hastalığı olan bireyler dengeli ve sağlıklı beslenmesi gerekir. Özellikle karbonhidrat kaynaklarını iyi bilmeli, tek seferde birçok besin yemek yerine 3 ana 3 ara öğün şeklinde öğünlerini planlamalıdır. Ayrıca kan şekerini hızlı yükselten besinleri de iyi tanımalıdır. Bu yazımda kan şekerini en hızlı yükselten besinlerden de bahsedeceğim. Kan şekerini hızlı yükselten besinler karbonhidrat içeren besinlerdir. Peki bir şeyler duyar gibiyim. Karbonhidrat içeren besinleri diyetimizden çıkartsak tedavi sağlar mıyız? Maalesef bu kolaya kaçmak olur ve çokta sağlıklı olmaz. Bunun yerine kan şekerini daha yavaş yükselten karbonhidrat içeren besin kaynaklarını kullanmamız daha doğru olur.

 Peki kan şekerini yavaş yükselten besinleri nelerdir? Nasıl anlarız?

Kan şekerini yavaş yükselten besinler bulmak için glisemik indeks değerlerine bakmamız gerekmektedir. Glisemik indeks kan şekerini yükseltebilme yeteneğidir. Özellikle posa, lif oranı yüksek olan besinler kan şekerini daha yavaş yükseltmektedir. Örneğin pirinç pilavının posa, lif değeri çok düşüktür. Buna karşı bulgurun posa, lif yönünden daha zengindir. Yani bir tabak pirinç pilavı yediğinizde kan şekeriniz 10 dakika içinde 100’den 150’ye çıkıyorsa; 3 yemek kaşığı bulgur yediğinizde ise kan şekeriniz 10 dakika içinde 100’den 120’lere çıkacaktır. Bu örnekten de anladığımız üzere bulgur, pirince göre kan şekerini daha yavaş yükseltmektedir. Böyle yavaş yükseltmesinin sebebi ise içerisinde ki çözünebilir lif içermesindendir. Toparlamak gerekirse karbonhidrat kaynakları iyi bilmemiz gerekmekte ve bu kaynakların olabildiğince lifli olanlarını tercih etmemiz gerekmektedir. Aşarıda ki resimle de özetlemek isterim.

 

 

Resimde de gördüğümüz gibi beyaz ekmek yerine esmer ekmek; meyve suyu yerine meyvelerin kendisini, meyveli sütler yerine sade sütü tercih ettiğimizde kan şekerimiz daha yavaş yükselecektir.

Unutmayalım ki bu tercihiniz sadece kan şekerini yavaş yükseltecektir. Siz eğer fazla miktarda besin alırsanız kan şekerinizi yavaş yükselse bile insülin bozukluğundan dolayı kaç şekeriniz normalin üzerinde çıkacak ve hipoglisemiye girme ihtimaliniz artacaktır.

Peki buraya kadar anladım. Her öğün kaç ne kadar karbonhidrat kullanmam gerekiyor?

Bunu bir diyetisyen olarak cevaplamam gerekirse kişiye göre değişir. Kişinin cinsiyeti, aktivitesi, beslenme alışkanlıkları, insülin duyarlılığı gibi birçok faktör etkilidir. Bunun için en iyi yol bir diyetisyene metabolizma hızı ölçümü yaptırdıktan sonra günde ne kadar insülin kullandığınızı paylaşmanız gerekiyor. Diyetisyeniniz sizin kullandığınız insülin oranı ve metabolizma hızınıza göre hangi besinleri ne kadar tüketebileceğinizi ve hangi besinleri alırsanız kan şekeriniz ne kadar artacağını söyleyecektir.

Ayrıntılı bilgi için bize danışabilirsiniz.

 

 

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir